இது, கற்காலம் முதல் 1947 சுதந்திரம் வரை இந்திய வரலாற்றைக் காலவரிசைப்படி சொல்லும் தமிழ் லைஃப்ஸ்டைல் தொடரின் 16-ஆம் பகுதி. முந்தைய பகுதி: பகுதி 15: சாதவாகனர்களும் தக்காணமும்.

தக்காணத்தில் சாதவாகனர்கள் ஆண்ட காலத்தில், அதற்குத் தெற்கே இருந்த நிலத்தை எந்த வட இந்தியப் பேரரசும் கைப்பற்றவில்லை. "வடவேங்கடம் தென்குமரி ஆயிடைத் தமிழ்கூறு நல்லுலகம்" என்று தொல்காப்பியப் பாயிரம் வரையறுக்கும் அந்த நிலமே தமிழகம். அதை சேரர், சோழர், பாண்டியர் ஆகிய மூன்று அரச குடிகள் பகிர்ந்து ஆண்டன. அவர்களின் அவைகளுக்கிடையே அலைந்த புலவர்களும் பாணர்களும் பாடிய பாடல்களே அக்காலத்தை அறிய நமக்குக் கிடைக்கும் முதன்மைச் சாளரம்.

அந்தப் பாடல்களின் பெயரால்தான் இக்காலம் சங்க காலம் என்று அழைக்கப்படுகிறது. பாடல்கள் உண்மை; அவற்றைச் சுற்றி வளர்ந்த சில கதைகள் புனைவு. இரண்டையும் பிரித்துப் பார்ப்பதே இந்தப் பகுதியின் நோக்கம்.

சங்க காலம் எப்போது?

ஒரே தேதியில் அறிஞர்கள் ஒன்றுபடவில்லை. பெரும்பாலான வரலாற்றாசிரியர்கள் சங்கப் பாடல்களின் மையக் காலத்தை ஏறக்குறைய கி.மு. 3-ஆம் நூற்றாண்டு முதல் கி.பி. 3-ஆம் நூற்றாண்டு வரை வைக்கின்றனர்; இந்தத் தொடரும் அதையே பின்பற்றுகிறது. பிரிட்டானிகா கி.பி. 1 முதல் 4-ஆம் நூற்றாண்டு வரை என்று சற்றுப் பிந்தைய காலத்தைச் சொல்கிறது. கமில் சுவலபில், தகநோபு தகஹாஷி போன்ற அறிஞர்கள், பாடல்கள் பல தலைமுறைகளாக, முதலில் வாய்மொழியாக இயற்றப்பட்டு, பின்னர் (ஏறக்குறைய கி.பி. 4 முதல் 8-ஆம் நூற்றாண்டுக்குள்) தொகைநூல்களாகத் தொகுக்கப்பட்டன என்று கருதுகின்றனர். எனவே அரசர்களின் காலங்கள் தோராயமானவையே.

மூன்று சங்கங்கள்: மரபும் வரலாறும்

மூன்று சங்கங்கள் பற்றிய கதை, ஏறக்குறைய 8-ஆம் நூற்றாண்டைச் சேர்ந்த இறையனார் அகப்பொருள் உரையில் வருகிறது. தலைச்சங்கம் தென்மதுரையில் 4,440 ஆண்டுகள், இடைச்சங்கம் கபாடபுரத்தில் 3,700 ஆண்டுகள் நடந்தன; இரண்டு நகரங்களையும் கடல் கொண்டது; கடைச்சங்கம் இன்றைய மதுரையில் 1,850 ஆண்டுகள் நடந்தது என்று அது சொல்கிறது. இந்த நீண்ட காலக் கணக்குகளையும் கடல்கொண்ட நகரங்களையும் வரலாற்றாசிரியர்கள் மரபுக் கதையாகவே பார்க்கின்றனர். ஆனால் பாண்டிய அரசவை புலவர்களைப் போற்றி ஆதரித்தது என்ற நினைவு உண்மையின் அடிப்படை கொண்டதாக இருக்கலாம்.

சான்றுகள்: பாடல்கள், கல்வெட்டுகள், நாணயங்கள்

சங்க இலக்கியம் ஏறக்குறைய 2,381 பாடல்களைக் கொண்டது; சுமார் 470 பெயர் தெரிந்த புலவர்களும், நூற்றுக்கணக்கான பெயர் தெரியாதவர்களும் பாடியவை. அவர்களில் அரசர்கள், ஔவையார் போன்ற பெண் புலவர்கள், குயவர், கூலவாணிகர் போன்ற தொழிலாளர்களும் உண்டு. இவை எட்டுத்தொகை (நற்றிணை, குறுந்தொகை, ஐங்குறுநூறு, பதிற்றுப்பத்து, பரிபாடல், கலித்தொகை, அகநானூறு, புறநானூறு), பத்துப்பாட்டு (மதுரைக்காஞ்சி, பட்டினப்பாலை, ஆற்றுப்படை நூல்கள் உள்ளிட்ட பத்து நீண்ட பாடல்கள்) என இரண்டு தொகுப்புகளாக உள்ளன. இலக்கண நூலான தொல்காப்பியம் எழுத்து, சொல், பொருள் என்ற மூன்று அதிகாரங்களில் இப்பாடல்களின் மரபுகளை விளக்குகிறது; அதன் காலமும் கி.மு. முதல் கி.பி. 5-ஆம் நூற்றாண்டு வரை பல்வேறாகக் கணிக்கப்படுகிறது.

பாடல்களுக்கு வெளியே கல்லில் பொறித்த சான்றுகளும் உண்டு. சமண முனிவர்களுக்குக் கொடுக்கப்பட்ட குகைகளில் உள்ள தமிழ்-பிராமி (தமிழி) கல்வெட்டுகள் அரசர்களையும் தலைவர்களையும் பெயர் சொல்லிக் குறிப்பிடுகின்றன. மதுரை அருகே மாங்குளத்தில் உள்ள கல்வெட்டு, கி.மு. 2-ஆம் நூற்றாண்டு அளவில் ஆண்ட நெடுஞ்செழியன் என்ற பாண்டியனைக் குறிப்பிடுகிறது. கரூர் அருகே புகளூர் ஆறுநாட்டார் மலையில் உள்ள கி.பி. 2-ஆம் நூற்றாண்டுக் கல்வெட்டுகள், கோ ஆதன் செல் இரும்பொறை, பெருங்கடுங்கோ, இளங்கடுங்கோ என்ற மூன்று தலைமுறைச் சேர அரசர்களைப் பதிவு செய்கின்றன; இவர்கள் பதிற்றுப்பத்து பாடும் அரசர்களோடு பொருந்துகின்றனர். பாடலும் கல்லும் ஒன்றையொன்று உறுதிப்படுத்தும் அரிய சான்று இது. இக்கல்வெட்டுகளை விரிவாக தமிழ்-பிராமி எழுத்து பற்றிய நம் பகுதியில் காணலாம்.

வடக்கின் பார்வையில்

இந்த அரசுகள் பற்றிய முதல் காலம் உறுதியான குறிப்பு அசோகரிடமிருந்து வருகிறது. கி.மு. 250 அளவில் பொறிக்கப்பட்ட அவரது இரண்டாம் பாறைக் கல்வெட்டு, தனது எல்லைக்கு அப்பால் உள்ள அண்டை நாடுகளாக சோடர் (சோழர்), பாண்டியர், சதியபுத்திரர், கேரளபுத்திரர் (சேரர்) ஆகியோரைக் குறிப்பிடுகிறது; அங்கே மனிதர்களுக்கும் விலங்குகளுக்கும் மருத்துவ வசதி செய்ததாகச் சொல்கிறது. 1981-இல் திருக்கோவிலூர் அருகே ஜம்பையில் கண்டெடுக்கப்பட்ட "ஸதியபுதோ அதியன் நெடுமான் அஞ்சி" என்ற கல்வெட்டு, சதியபுத்திரர் என்பவர்கள் தகடூர் (தருமபுரி) அதியமான் மரபினரே என்று காட்டியது. கலிங்க மன்னன் காரவேலனின் ஹாத்திகும்பா கல்வெட்டு, நீண்ட காலமாக இருந்த "தமிர" (தமிழ்) நாடுகளின் கூட்டமைப்பை உடைத்ததாகவும், பாண்டிய மன்னனிடமிருந்து முத்துகள் பெற்றதாகவும் பெருமை பேசுகிறது; சிதைந்த அந்தக் கல்வெட்டின் வாசிப்புகள் வேறுபடுகின்றன.

மூவேந்தர்

சங்கப் பாடல்கள் மூன்று அரச குடிகளையும் "மூவேந்தர்" என்கின்றன. ஒவ்வொருவருக்கும் தனி நிலம், தனிக் கொடி, தனி அடையாள மாலை உண்டு.

  • சோழர்: காவிரிப் படுகை; தலைநகர் உறையூர், துறைமுகம் புகார் (காவிரிப்பூம்பட்டினம்); சின்னம் புலி; மாலை ஆத்தி. பட்டினப்பாலை, பொருநராற்றுப்படை போற்றும் கரிகாலன் வெண்ணிப் போரில் சேர, பாண்டிய அரசர்களையும் பதினொரு வேளிரையும் வென்றான். அவனது காலம் (பொதுவாக கி.பி. 1–2-ஆம் நூற்றாண்டு) உறுதியற்றது; கல்லணையைக் கட்டியவன் அவனே என்ற மரபு பல நூற்றாண்டுகள் பிந்தைய பதிவுகளிலேயே வருகிறது.
  • பாண்டியர்: வைகை, தாமிரபரணிப் பள்ளத்தாக்குகள்; தலைநகர் மதுரை (கூடல்), முத்துத் துறைமுகம் கொற்கை; சின்னம் மீன்; மாலை வேம்பு. தலையாலங்கானத்துச் செருவென்ற நெடுஞ்செழியனை மதுரைக்காஞ்சி பாடுகிறது.
  • சேரர்: மலபார் கடற்கரையும் கொங்கு நாட்டின் ஒரு பகுதியும்; தலைநகர் வஞ்சி, துறைமுகம் முசிறி; சின்னம் வில்; மாலை பனம்பூ. வஞ்சி என்பது கரூரா, கொடுங்கல்லூர் அருகிலுள்ள இடமா என்ற விவாதம் இன்னும் தொடர்கிறது. இமயவரம்பன் நெடுஞ்சேரலாதன், சேரன் செங்குட்டுவன் ஆகியோரைப் பதிற்றுப்பத்து போற்றுகிறது.

மூவரும் அடிக்கடி ஒருவரோடொருவர் போரிட்டனர். மூவேந்தர் பற்றிய விரிவான பார்வைக்கு தமிழக வரலாறு தொடரின் மூவேந்தர் பகுதியைப் படிக்கலாம்.

வேளிரும் கடையெழு வள்ளல்களும்

மூவேந்தருக்குக் கீழே மலைகளையும் காடுகளையும் ஆண்ட வேளிர் என்ற குறுநிலத் தலைவர்கள் இருந்தனர்; ஊர்த் தலைவர்கள் "கிழார்" எனப்பட்டனர். பின்னாளைய மரபு போற்றும் கடையெழு வள்ளல்கள்: பறம்பு மலைப் பாரி, கொல்லிமலை ஓரி, மலையமான் காரி, பேகன், ஆய் அண்டிரன், நள்ளி, அதியமான் நெடுமான் அஞ்சி. முல்லைக் கொடிக்குத் தேர் ஈந்த பாரி, மயிலுக்குப் போர்வை தந்த பேகன், ஔவைக்கு நீண்ட ஆயுள் தரும் நெல்லிக்கனி கொடுத்த அதியமான் ஆகியோரின் கதைகள் இன்றும் தமிழ்ப் பள்ளிப் பாடங்களில் வாழ்கின்றன. ஆனால் பாரியை மூவேந்தரும் சேர்ந்து முற்றுகையிட்டு அழித்த கதை, வேந்தர்கள் சுதந்திரமான தலைவர்களை நெருக்கி வந்ததையும் காட்டுகிறது; அவன் மகளிரைக் கபிலர் காத்த கதை புறநானூற்றில் உள்ளது.

அகமும் புறமும்: திணை மரபு

சங்கப் பாடல்கள் அகம் (காதல்), புறம் (போர், அரசு, கொடை, இறப்பு) என இரு பிரிவுகள். அகப் பாடல்களில் காதலர்களின் பெயர் சொல்லப்படுவதில்லை; தலைவி, தோழி, தலைவன், செவிலி போன்ற பாத்திரங்கள் வழியே பேசுகின்றன. ஒவ்வொரு காதல் உணர்வும் ஒரு நிலத்தோடு, அதாவது திணையோடு, இணைக்கப்படுகிறது:

  • குறிஞ்சி (மலை): புணர்தல்; தெய்வம் முருகன்.
  • முல்லை (காடு): இருத்தல் (பொறுமையுடன் காத்திருத்தல்); தெய்வம் மாயோன்.
  • மருதம் (வயல்): ஊடல்; தெய்வம் வேந்தன்.
  • நெய்தல் (கடற்கரை): இரங்கல்; தெய்வம் வருணன்.
  • பாலை (வறண்ட நிலம்): பிரிதல்; தெய்வம் கொற்றவை.

புறப் பாடல்கள் நேரடியானவை: அரசனின் கொடையைப் புகழ்வதும், வீழ்ந்த வீரனுக்கு இரங்குவதும், அரசனுக்கு அறிவுரை சொல்வதும் அவற்றில் உண்டு. "யாதும் ஊரே யாவரும் கேளிர்" (புறநானூறு 192) என்ற கணியன் பூங்குன்றனாரின் வரி இன்று உலக மேடைகளிலும் ஒலிக்கிறது. திணை மரபும் சங்க காலச் சமூகமும் பற்றி சங்க காலச் சமூகம் குறித்த பகுதியில் மேலும் காணலாம்.

சமூகமும் நம்பிக்கைகளும்

உழவர், ஆயர், குறவர், பரதவர், உமணர் (உப்பு வணிகர்), பாணர், விறலியர் எனப் பல்வகை மக்களைப் பாடல்கள் காட்டுகின்றன. போரில் அல்லது ஆநிரைப் பூசலில் வீழ்ந்த வீரர்களுக்கு நடுகல் நடும் வழக்கம் இருந்தது; கல்லைத் தேர்ந்தெடுப்பது முதல் நடுவது வரையிலான சடங்குகளைத் தொல்காப்பியம் விவரிக்கிறது. தேனி மாவட்டம் புலிமான்கோம்பையில் கிடைத்த தமிழ்-பிராமி எழுத்துடைய நடுகற்கள் ஏறக்குறைய கி.மு. 1-ஆம் நூற்றாண்டைச் சேர்ந்தவை என்று கணிக்கப்படுகின்றன; சிலர் இன்னும் முந்தைய காலத்தைச் சொல்கின்றனர். முருகன், மாயோன், கொற்றவை வழிபாடும், அரசவைகளில் வேள்விகளும், குகைகளில் சமண முனிவர்களும் இருந்தனர்.

திருவள்ளுவரின் 1,330 குறள்களைக் கொண்ட திருக்குறள் மக்கள் நினைவில் சங்க நூல்களோடு சேர்த்துப் பேசப்படுகிறது; ஆனால் பெரும்பாலான அறிஞர்கள் அதைச் சற்றுப் பிந்தைய பதினெண்கீழ்க்கணக்கு நூல்களில் ஒன்றாக வைக்கின்றனர் (சுவலபில் ஏறக்குறைய கி.பி. 450–500 என்றார்; காலக் கணிப்புகள் பரவலாக வேறுபடுகின்றன). அதன் வரலாற்றை திருக்குறள் பற்றிய நம் பகுதி விரிவாகப் பேசுகிறது.

பொருளாதாரமும் யவன வணிகமும்

காவிரிப் படுகையின் நெல், மேற்குத் தொடர்ச்சி மலையின் மிளகு, மன்னார் வளைகுடாவின் முத்து, கொங்கு நாட்டின் மணிக்கற்கள், நுண்ணிய பருத்தி ஆடைகள் ஆகியவையே தமிழகத்தின் செல்வம். ஈரோடு அருகே கொடுமணல் மணி உருவாக்கும் தொழில் மையமாக இருந்தது; நூற்றுக்கணக்கான பானை ஓடுகளில் தமிழி எழுத்தில் பெயர்கள் உள்ளன. மதுரை அருகே கீழடியில் 2015 முதல் நடக்கும் அகழாய்வுகள் செங்கல் கட்டடங்கள், வடிகால்கள், உறைக்கிணறுகள், எழுத்துப் பொறித்த ஓடுகளை வெளிக்கொணர்ந்துள்ளன. தமிழ்நாடு தொல்லியல் துறை கி.மு. 580 வரையிலான கரிமக் காலக் கணிப்புகளை அறிவித்துள்ளது; ஆனால் ஒரு கரித்துண்டின் காலம் அதன் அருகிலுள்ள எழுத்தின் காலத்தைத் தானாக நிரூபிக்காது என்று சில அறிஞர்கள் எச்சரிக்கின்றனர். இந்த விவாதம் இன்னும் முடியவில்லை.

கிரேக்க வணிகக் கையேடான பெரிப்ளஸ் (கி.பி. 1-ஆம் நூற்றாண்டு), தங்கமும் மதுவும் கொண்டு வந்து மிளகு ஏற்றிச் செல்லும் கப்பல்கள் நிறைந்த துறைமுகமாக முசிறியை விவரிக்கிறது; கிழக்குக் கடற்கரையில் "பொதுகே" என்று அது குறிப்பிடுவது புதுச்சேரி அருகிலுள்ள அரிக்கமேடு என்று பொதுவாகக் கருதப்படுகிறது. அதே வணிகத்தை அகநானூறு 149 தமிழ்ப் பக்கத்திலிருந்து பாடுகிறது: "யவனர் தந்த வினைமாண் நன்கலம் பொன்னொடு வந்து கறியொடு பெயரும்" என்று, அதாவது யவனரின் அழகிய கப்பல்கள் பொன்னோடு வந்து மிளகோடு திரும்பின என்று. கேரளத்தின் பட்டணம் அகழாய்வில் (முசிறியாக இருக்கலாம்) 6,000-க்கும் மேற்பட்ட ரோமானிய மதுக்குடுவை (ஆம்போரா) ஓடுகள் கிடைத்துள்ளன. கோவை, கரூர் பகுதிகளில் அகஸ்டஸ், டைபீரியஸ் காலத்து ரோமானிய வெள்ளி நாணயப் புதையல்கள் கிடைத்துள்ளன.

வேந்தர்களும் தங்கள் சொந்த நாணயங்களை வெளியிட்டனர்: மீன் சின்னம் கொண்ட சதுரப் பாண்டியச் செப்புக் காசுகள், புலிச் சின்னச் சோழக் காசுகள், வில்-அம்புச் சின்னச் சேரக் காசுகள். கரூர் அமராவதி ஆற்றுப் படுகையில் கிடைத்த "மாக்கோதை", "குட்டுவன் கோதை" என்ற பெயர்களுடைய சேர வெள்ளிக் காசுகள் ரோமானிய நாணயப் பாணியில் அரசர் உருவம் கொண்டவை.

வீழ்ச்சியும் களப்பிரரும்

கி.பி. 3-ஆம் நூற்றாண்டு அளவில் சங்க வேந்தர்கள் பதிவுகளிலிருந்து மறைகின்றனர். ஏறக்குறைய கி.பி. 770-இல் வெளியான பாண்டியரின் வேள்விக்குடிச் செப்பேடுகள், "களப்பிரன் என்னும் கலியரசன்" பல அரசர்களை அகற்றி நிலத்தைக் கைப்பற்றினான் என்றும், பின்னர் பாண்டியன் கடுங்கோன் 6-ஆம் நூற்றாண்டின் இறுதியில் ஆட்சியை மீட்டான் என்றும் சொல்கின்றன; ஏறக்குறைய அதே காலத்தில் பல்லவ சிம்மவிஷ்ணு காவிரிப் படுகையைக் கைப்பற்றினான். களப்பிரர் யார் என்பது இன்னும் தெளிவில்லை. அக்காலத்தை "இருண்ட காலம்" என்று அழைப்பதும் இப்போது கேள்விக்குள்ளாகிறது; சமண, பௌத்தச் செயல்பாடுகளும் முக்கியத் தமிழ் நூல்களும் அக்காலத்தில் உருவாயின. இதை களப்பிரர் காலம் பற்றிய நம் பகுதி விரிவாக ஆராய்கிறது.

இன்று எங்கே காணலாம்?

சங்க காலத்தின் சுவடுகளைத் தமிழ்நாட்டில் இன்றும் நேரில் பார்க்கலாம். மதுரை அருகே மாங்குளம், அரிட்டாபட்டி மலைகளில் சமண முனிவர்களின் கற்படுக்கைகளும் தமிழி கல்வெட்டுகளும் உள்ளன. சிவகங்கை மாவட்டம் கீழடியில் 2023 மார்ச்சில் திறக்கப்பட்ட அருங்காட்சியகம் அகழாய்வுப் பொருட்களைக் காட்சிப்படுத்துகிறது. கரூர் அருகே புகளூர் ஆறுநாட்டார் மலையில் சேரர் கல்வெட்டுகளைக் காணலாம். காவிரி கடலில் கலக்கும் பூம்புகாரில் சிலப்பதிகாரக் கலைக்கூடமும், தூத்துக்குடி மாவட்டத்தில் தாமிரபரணிக் கரையில் பழைய கொற்கைத் துறைமுகத்தின் இடமும் உள்ளன. கடல் விலகிச் சென்றதால் இன்று கொற்கை கடற்கரையிலிருந்து பல கிலோமீட்டர் உள்ளே இருக்கிறது. இவ்விடங்களுக்குச் செல்லும்போது, இரண்டாயிரம் ஆண்டுகளுக்கு முன் புலவர்கள் பாடிய ஊர்களின் மேல்தான் நாம் நடக்கிறோம் என்பதை நினைவில் கொள்ளலாம்.

முக்கியக் குறிப்புகள்

  • சங்க காலம் பொதுவாக கி.மு. 3 முதல் கி.பி. 3-ஆம் நூற்றாண்டு வரை என்று கணிக்கப்படுகிறது; பாடல்கள் பல காலங்களில் இயற்றப்பட்டுப் பின்னர் தொகுக்கப்பட்டவை.
  • ஆயிரக்கணக்கான ஆண்டுகள் நடந்த மூன்று சங்கங்கள் என்பது மரபுக் கதை; பாடல்களும் அரச ஆதரவும் உண்மை.
  • அசோகர், காரவேலன் கல்வெட்டுகள், மாங்குளம், ஜம்பை, புகளூர் தமிழி கல்வெட்டுகள், நாணயங்கள் ஆகியவை மூவேந்தரை உறுதிப்படுத்துகின்றன.
  • ஐந்திணை மரபில் அமைந்த அக, புறப் பாடல்கள் உலகின் தொன்மையான சிறந்த கவிதைகளில் சேரும்.
  • மிளகு, முத்து, மணிக்கற்கள், ஆடைகள் யவன வணிகர்களை முசிறி, அரிக்கமேடு, புகாருக்கு ஈர்த்தன.

அடுத்த பகுதி

17-ஆம் பகுதியில் மீண்டும் வடக்கே செல்கிறோம்: குப்தப் பேரரசு: இந்தியாவின் செவ்வியல் பொற்காலம். முதலாம் சந்திரகுப்தர், சமுத்திரகுப்தரின் படையெடுப்புகள், இரண்டாம் சந்திரகுப்தர் பற்றிய கதை.

ஆதாரங்கள் (Sources)

  • Encyclopaedia Britannica, Sangam literature and Chera dynasty
  • Nilakanta Sastri, K. A. (1955), A History of South India from Prehistoric Times to the Fall of Vijayanagar, Oxford University Press
  • Zvelebil, K. V. (1973), The Smile of Murugan: On Tamil Literature of South India, Brill
  • Takahashi, T. (1995), Tamil Love Poetry and Poetics, Brill
  • Hart, G. L. (1975), The Poems of Ancient Tamil, University of California Press
  • Mahadevan, I. (2003), Early Tamil Epigraphy: From the Earliest Times to the Sixth Century A.D., Cre-A / Harvard University
  • Hultzsch, E. (1925), Inscriptions of Asoka, Corpus Inscriptionum Indicarum, Vol. 1
  • Schoff, W. H. (1912), The Periplus of the Erythraean Sea (§§ 53–60), Silk Road Seattle, University of Washington
  • Cherian, P. J., "Pattanam Archaeological Site: Evidence of Maritime Exchanges", Tamil Civilization 24 (2012); Tomber, R. (2008), Indo-Roman Trade: From Pots to Pepper
  • Tamil Nadu State Department of Archaeology (2019), Keeladi: An Urban Settlement of Sangam Age on the Banks of River Vaigai
  • Krishnamurthy, R. (1997), Sangam Age Tamil Coins, Garnet Publications
  • Thapar, R. (2002), Early India: From the Origins to AD 1300; Singh, U. (2008), A History of Ancient and Early Medieval India