இது, 1914 ஜூலை நெருக்கடி முதல் 1945-க்குப் பிந்தைய உலகம் வரை இரண்டு உலகப் போர்களின் கதையைச் சொல்லும் எங்கள் 'உலகப் போர்கள்' தொடரின் பன்னிரண்டாம் பகுதி (பகுதி 12). இந்தத் தொடர் ஒவ்வொரு திங்கள், புதன், வெள்ளிக்கிழமையும் வெளிவரும்.

பதினொன்றாம் பகுதியில் விஷவாயு, டாங்கிகள், உணவுப் பங்கீடு, தொழிற்சாலைப் பெண்கள் என்று போர் ஒவ்வொரு வீட்டுக்குள்ளும் நுழைந்த 'முழுமையான போரை'ப் பார்த்தோம். அந்தச் சுமை எல்லா நாடுகளிலும் ஒரே மாதிரி தாங்கப்படவில்லை. 1917-இல் அது ஒரு பேரரசையே உடைத்தது; இன்னொரு பெரிய நாட்டைப் போருக்குள் இழுத்தது. இந்தப் பகுதி அந்த ஆண்டின் கதை.

1917: ஏன் திருப்புமுனை ஆண்டு?

1917 தொடங்கியபோது போர் மூன்றாவது குளிர்காலத்தில் இருந்தது. வெர்டன், சோம் போர்களில் லட்சக்கணக்கானோர் இறந்திருந்தும் மேற்கு முனையின் கோடு பெரிதாக நகரவில்லை. ஆண்டின் முடிவில் இரண்டு பெரிய மாற்றங்கள் நடந்திருந்தன: கிழக்கே ரஷ்யா புரட்சிக்குள் மூழ்கிப் போரிலிருந்து விலகத் தொடங்கியது; மேற்கே அமெரிக்கா நேசநாடுகளின் பக்கம் போரில் இறங்கியது. ஒன்று ஜெர்மனிக்கு நம்பிக்கை தந்தது; மற்றொன்று அந்த நம்பிக்கைக்குக் காலக்கெடு வைத்தது.

பிப்ரவரிப் புரட்சி: ரொட்டி வரிசையிலிருந்து ஜாரின் வீழ்ச்சி

ஏழாம் பகுதியில் பார்த்தது போல, டானன்பர்க் முதல் தொடர்ந்த தோல்விகளும் பெரும் உயிரிழப்புகளும் ரஷ்யப் படையைச் சோர்வடையச் செய்திருந்தன. 1916-இன் புருசிலோவ் (Aleksei Brusilov) தாக்குதல் வெற்றி பெற்றாலும் அதன் விலை மிக அதிகம். ரயில்வே அமைப்பு ராணுவச் சரக்குகளால் நெரிந்ததால் நகரங்களுக்குத் தானியமும் எரிபொருளும் போய்ச் சேரவில்லை. விலைவாசி ஏறியது; தலைநகர் பெட்ரோகிராடில் (Petrograd, இன்றைய செயின்ட் பீட்டர்ஸ்பர்க்) ரொட்டிக் கடைகளுக்கு முன் நீண்ட வரிசைகள்.

ரஷ்யா அப்போது பழைய ஜூலியன் நாட்காட்டியைப் பின்பற்றியது; அதனால் தேதிகள் இரண்டு விதமாகச் சொல்லப்படுகின்றன. 1917 பிப்ரவரி 23 (நம் நாட்காட்டியில் மார்ச் 8), சர்வதேச மகளிர் தினத்தன்று, ஜவுளி ஆலைப் பெண் தொழிலாளர்கள் 'ரொட்டி வேண்டும்' என்று வீதிக்கு வந்தனர். சில நாட்களில் வேலைநிறுத்தம் நகரம் முழுதும் பரவியது. கூட்டத்தைக் கலைக்க அனுப்பப்பட்ட காவல்படை வீரர்களில் பலர் சுட மறுத்து மக்களுடன் சேர்ந்தனர். அதுதான் திருப்புமுனை.

போர்முனையில் இருந்த ஜார் இரண்டாம் நிக்கோலஸுக்கு (Nicholas II) தளபதிகளே ஆதரவு தரவில்லை. மார்ச் 2 (நம் நாட்காட்டியில் மார்ச் 15) அன்று அவர் பதவி விலகினார். ஏறத்தாழ முந்நூறு ஆண்டுகள் ஆண்ட ரோமனோவ் (Romanov) வம்சம் சில நாட்களில் முடிவுக்கு வந்தது.

இரட்டை அதிகாரம்: தற்காலிக அரசும் சோவியத்தும்

ஜாருக்குப் பிறகு டூமா (Duma, நாடாளுமன்றம்) உறுப்பினர்கள் 'தற்காலிக அரசு' (Provisional Government) அமைத்தனர். அதே நேரம் தொழிலாளர்களும் வீரர்களும் தேர்ந்தெடுத்த பெட்ரோகிராட் சோவியத் (Soviet, மன்றம்) இன்னொரு அதிகார மையமாக உருவானது. வரலாற்றாசிரியர்கள் இதை 'இரட்டை அதிகாரம்' என்கிறார்கள். சோவியத்தின் 'ஆணை எண் 1' படைப்பிரிவுகளில் வீரர் குழுக்களுக்கு அதிகாரம் தந்ததால், அதிகாரிகளின் கட்டுப்பாடு மேலும் தளர்ந்தது.

தற்காலிக அரசு நேசநாடுகளுக்குக் கொடுத்த வாக்குறுதியைக் காக்கப் போரைத் தொடர்ந்தது. 1917 ஜூலையில் போர் அமைச்சர் அலெக்சாண்டர் கெரன்ஸ்கி (Alexander Kerensky) பெயரால் அழைக்கப்படும் தாக்குதல் தொடங்கி, சில நாட்களிலேயே தோல்வியில் முடிந்தது. வீரர்கள் பெருமளவில் போர்முனையை விட்டு வீடு திரும்பத் தொடங்கினர்; பலர் கிராமங்களில் நிலங்களைப் பகிர்வதில் சேர விரும்பினர்.

லெனினும் அக்டோபர் புரட்சியும்

போல்ஷெவிக் (Bolshevik) கட்சித் தலைவர் விளாதிமிர் லெனின் (Vladimir Lenin) அப்போது சுவிட்சர்லாந்தில் நாடுகடந்து வாழ்ந்தார். ரஷ்யாவைப் போரிலிருந்து விலக்கக்கூடிய ஒருவர் என்று கணக்கிட்ட ஜெர்மன் அரசு, அவரும் தோழர்களும் ஜெர்மனி வழியாகப் பயணிக்க ஏற்பாடு செய்தது; இது பின்னாளில் 'அடைக்கப்பட்ட ரயில்' (sealed train) என்று அழைக்கப்பட்டது. ஏப்ரலில் பெட்ரோகிராட் வந்த லெனின், தற்காலிக அரசுக்கு ஆதரவு கூடாது, அதிகாரம் முழுதும் சோவியத்துகளுக்கே என்று அறிவித்தார். 'அமைதி, நிலம், ரொட்டி' என்ற முழக்கம் போர்ச் சோர்வுற்ற வீரர்களையும் பசித்த நகரங்களையும் ஈர்த்தது.

ஆகஸ்டில் தளபதி கோர்னிலோவ் (Lavr Kornilov) நடத்திய தோல்வியுற்ற ராணுவ நகர்வு தற்காலிக அரசை மேலும் பலவீனமாக்கியது; போல்ஷெவிக்குகளின் செல்வாக்கு வளர்ந்தது. அக்டோபர் 25 (நம் நாட்காட்டியில் நவம்பர் 7) அன்று லியோன் ட்ராட்ஸ்கி (Leon Trotsky) ஒருங்கிணைத்த செம்படைக் காவலர்களும் ஆதரவு வீரர்களும் பெட்ரோகிராடின் முக்கிய இடங்களைக் கைப்பற்றினர்; அன்றிரவு அமைச்சர்கள் இருந்த குளிர்கால அரண்மனையும் (Winter Palace) வீழ்ந்தது. மறுநாள் லெனின் அரசு 'அமைதி ஆணை' வெளியிட்டது. ஜார் ஆட்சி முதல் சோவியத் ஒன்றியம் வரையிலான முழுக் கதையை எங்கள் ரஷ்யப் புரட்சி கட்டுரையில் விரிவாகப் படிக்கலாம்.

பிரெஸ்ட்-லிடோவ்ஸ்க்: ரஷ்யா போரிலிருந்து வெளியேறுகிறது

டிசம்பர் 1917-இல் போர்நிறுத்தம் கையெழுத்தானது. பேச்சுவார்த்தை இழுபட்டபோது ஜெர்மனி பிப்ரவரி 1918-இல் மீண்டும் முன்னேறியது. வேறு வழியின்றி, 1918 மார்ச் 3 அன்று பிரெஸ்ட்-லிடோவ்ஸ்க் (Brest-Litovsk, இன்றைய பெலாரஸின் ப்ரெஸ்ட்) ஒப்பந்தத்தில் சோவியத் அரசு கையெழுத்திட்டது. பிரிட்டானிக்காவின் படி, ரஷ்யா உக்ரைன், போலந்து மற்றும் பால்டிக் பகுதிகள், ஃபின்லாந்து ஆகியவற்றை இழந்தது. பழைய பேரரசின் மக்கள்தொகையில் சுமார் மூன்றில் ஒரு பங்கும், நிலக்கரி, தொழிற்சாலைகளில் பெரும் பகுதியும் இதனால் கைவிட்டுப் போனதாக வரலாற்றாசிரியர்கள் மதிப்பிடுகிறார்கள். ஜெர்மனி தோற்றதும் 1918 நவம்பர் போர்நிறுத்தம் இந்த ஒப்பந்தத்தை ரத்து செய்தது; ஆனால் அதற்குள் கிழக்கிலிருந்து விடுபட்ட பல ஜெர்மன் படைப்பிரிவுகள் மேற்கு முனைக்கு நகர்த்தப்பட்டிருந்தன.

சிம்மர்மேன் தந்தி: அமெரிக்காவைத் தூண்டிய ரகசியச் செய்தி

அமெரிக்க அதிபர் உட்ரோ வில்சன் (Woodrow Wilson) 1916 தேர்தலில் 'நம்மைப் போரிலிருந்து விலக்கி வைத்தவர்' என்ற பெயருடன் வென்றிருந்தார். ஆனால் பத்தாம் பகுதியில் பார்த்த யூ-படகுப் போர் நிலைமையை மாற்றியது. பிரிட்டனைப் பட்டினி போட்டுச் சரணடையச் செய்யலாம் என்று கணக்கிட்ட ஜெர்மனி, 1917 பிப்ரவரி 1 முதல் 'கட்டுப்பாடற்ற நீர்மூழ்கிப் போரை' மீண்டும் தொடங்கியது; நடுநிலை நாடுகளின் கப்பல்களும் எச்சரிக்கையின்றித் தாக்கப்படும். அமெரிக்கா உடனே ஜெர்மனியுடனான தூதரக உறவை முறித்தது.

அதே ஜனவரியில் ஜெர்மன் வெளியுறவுச் செயலர் ஆர்தர் சிம்மர்மேன் (Arthur Zimmermann) மெக்சிகோவுக்கு ஒரு ரகசியத் தந்தி அனுப்பியிருந்தார். அமெரிக்கா போரில் இறங்கினால் மெக்சிகோ ஜெர்மனியுடன் கூட்டணி சேர வேண்டும்; பதிலுக்கு டெக்சாஸ், நியூ மெக்சிகோ, அரிசோனா ஆகிய 'இழந்த பகுதிகளை' மீட்க உதவுவோம் என்பது அதன் சாரம். பிரிட்டிஷ் கடற்படையின் 'ரூம் 40' (Room 40) குறியீட்டு உடைப்புப் பிரிவு அதைப் படித்து, பிப்ரவரி இறுதியில் அமெரிக்காவிடம் ஒப்படைத்தது. மார்ச் 1 அன்று அது அமெரிக்கச் செய்தித்தாள்களில் வெளியானது. போலி என்று சிலர் சந்தேகித்தபோது, சிம்மர்மேனே அதைத் தான் அனுப்பியதாக ஒப்புக்கொண்டார். அமெரிக்கத் தேசிய ஆவணக் காப்பகம் அந்தத் தந்தியின் மூலப் பிரதியையும் மொழிபெயர்ப்பையும் இன்றும் பாதுகாக்கிறது.

அமெரிக்கா போரில்: 1917 ஏப்ரல் 6

மார்ச்சில் மேலும் பல அமெரிக்கக் கப்பல்கள் மூழ்கடிக்கப்பட்டன. 1917 ஏப்ரல் 2 அன்று வில்சன் நாடாளுமன்றத்தின் (Congress) முன் போர் அறிவிப்பைக் கோரினார்; 'உலகம் ஜனநாயகத்துக்குப் பாதுகாப்பானதாக ஆக்கப்பட வேண்டும்' (The world must be made safe for democracy) என்பது அந்த உரையின் புகழ்பெற்ற வரி. செனட் ஏப்ரல் 4 அன்றும், பிரதிநிதிகள் சபை ஏப்ரல் 6 அன்றும் வாக்களித்தன; அமெரிக்கா ஜெர்மனிக்கு எதிராகப் போர் அறிவித்தது. ரஷ்யாவில் ஜார் வீழ்ந்திருந்ததால், 'ஜனநாயக நாடுகள் எதேச்சாதிகாரத்துக்கு எதிராக' என்று இந்தப் போரைச் சித்தரிப்பது வில்சனுக்கு எளிதானது.

ஆனால் அமெரிக்காவின் நிரந்தரப் படை அப்போது சிறியது. மே 1917-இல் கட்டாய ராணுவச் சேர்ப்புச் சட்டம் (Selective Service Act) கொண்டுவரப்பட்டது. ஜெனரல் ஜான் பெர்ஷிங் (John J. Pershing) தலைமையிலான அமெரிக்கப் படையின் (AEF) முதல் பிரிவுகள் ஜூன் 1917-இல் பிரான்ஸ் வந்தன; ஆனால் 1918 வசந்தம் வரை அவை பெரிய அளவில் போரில் இறங்கவில்லை. போர் முடியும்போது இருபது லட்சத்துக்கும் மேற்பட்ட அமெரிக்க வீரர்கள் பிரான்ஸில் இருந்தனர். 1917-இல் அமெரிக்காவின் உடனடிப் பங்களிப்பு பணம், கடன், உணவு, கப்பல்கள், கடற்படைப் பாதுகாப்புக் கப்பல் அணிவகுப்பு (convoy) ஆகியவையே.

மேற்கு முனையில் 1917: கலகங்களும் சேறும்

ஏப்ரல் 1917-இல் பிரெஞ்சுத் தளபதி ராபர்ட் நிவெல் (Robert Nivelle) 'இரண்டு நாளில் உடைப்பு' என்று வாக்களித்துச் ஷெமின் தே தாம் (Chemin des Dames) முகட்டில் பெரும் தாக்குதல் நடத்தினார். அது தோல்வியடைந்து பெரும் இழப்பைத் தந்தது. அதன் பின் மே-ஜூன் மாதங்களில் பல பிரெஞ்சுப் படைப்பிரிவுகளில் வீரர்கள் புதிய தாக்குதல்களில் பங்கேற்க மறுத்தனர். பெரும்பாலோர் பதுங்குகுழிகளைக் காக்கத் தயாராக இருந்தனர்; வீணான தாக்குதல்களையே மறுத்தனர். நிவெலுக்குப் பதிலாக வந்த பெத்தான் (Philippe Pétain) விடுப்பு, உணவு, ஓய்வு நிலைமைகளை மேம்படுத்தினார்; பெரிய தாக்குதல்களை நிறுத்தி வைத்தார். வரலாற்றாசிரியர் கை பெட்ரோன்சினி (Guy Pedroncini) போன்றோரின் ஆய்வுகளின்படி, சுமார் 550 மரண தண்டனைகள் விதிக்கப்பட்டன; ஆனால் நிறைவேற்றப்பட்டவை சுமார் 50 அல்லது அதற்கும் குறைவு.

பிரெஞ்சுப் படை மீண்டு வரும்வரை சுமையைப் பிரிட்டன் ஏற்றது. ஜூன் 7 அன்று மெஸின் (Messines) முகட்டின் கீழ் வெடிக்கப்பட்ட கண்ணிவெடிகளுடன் தொடங்கிய ஃபிளாண்டர்ஸ் தாக்குதல், ஜூலை 31 அன்று மூன்றாம் யிப்ரே போராக (Third Battle of Ypres) விரிந்தது. இதுவே பாஸ்செண்டேல் (Passchendaele) என்று நினைவுகூரப்படுகிறது. இடைவிடாத மழையும் பீரங்கிக் குண்டுகளால் சிதைந்த வடிகால்களும் போர்க்களத்தைச் சதுப்பாக்கின; வீரர்கள் மரப்பலகைப் பாதைகளில் (duckboards) மட்டுமே நடக்க முடிந்தது. நவம்பர் 10 அன்று கனடியப் படை பாஸ்செண்டேல் கிராமத்தின் இடிபாடுகளைக் கைப்பற்றியதுடன் தாக்குதல் முடிந்தது. சுமார் 8 கி.மீ. முன்னேற்றத்துக்கு, இம்பீரியல் வார் மியூசியம்ஸ் (IWM) கணக்கின்படி நேசநாடுகளுக்கு 2.5 லட்சத்துக்கும் மேற்பட்ட இழப்புகள் (இறப்பு, காயம், காணாமல் போனோர்); சில மதிப்பீடுகள் 3.2 லட்சம் வரை செல்கின்றன. ஜெர்மன் இழப்பு சுமார் 2-2.2 லட்சம் என்பது பொதுவான மதிப்பீடு; சிலர் அதைவிட அதிகம் என்கிறார்கள்.

கபொரெட்டோ: இத்தாலியின் பெரும் பின்வாங்கல்

இத்தாலி 1915 முதல் ஆஸ்திரியாவுடன் இசோன்சோ (Isonzo) ஆற்றங்கரை மலைகளில் பதினொரு போர்களை நடத்தியிருந்தது. 1917 அக்டோபர் 24 அன்று, ரஷ்ய முனையிலிருந்து விடுபட்ட ஜெர்மன் படைப்பிரிவுகளின் உதவியுடன், ஆஸ்திரிய-ஜெர்மன் படைகள் கபொரெட்டோவில் (Caporetto, இன்றைய ஸ்லோவேனியாவின் கோபாரிட்) தாக்கின. விஷவாயு, திடீர்ப் பீரங்கித் தாக்குதல், சிறு குழுக்களாக ஊடுருவும் புதிய உத்திகள் இத்தாலிய வரிசையை உடைத்தன. இத்தாலியப் படை சுமார் 100 கி.மீ. பின்வாங்கி பியாவே (Piave) ஆற்றில் நிலைகொண்டது. சுமார் 2.5-3 லட்சம் இத்தாலிய வீரர்கள் போர்க் கைதிகளானதாக மதிப்பிடப்படுகிறது. தளபதி கடோர்னா (Luigi Cadorna) நீக்கப்பட்டார்; பிரிட்டிஷ், பிரெஞ்சுப் படைகள் இத்தாலிக்கு விரைந்தன. நவம்பர் இறுதியில் காம்ப்ரே (Cambrai) போரில் பிரிட்டன் நூற்றுக்கணக்கான டாங்கிகளை ஒன்றாகப் பயன்படுத்தி முதல் நாள் பெரிய வெற்றி பெற்றாலும், ஜெர்மன் எதிர்த்தாக்குதல் அந்த நிலத்தில் பெரும்பகுதியை மீட்டது.

இந்தியாவும் 1917-உம்

1917-இல் பிரான்ஸில் இந்தியாவின் பங்கு மாறியிருந்தது. இந்தியக் காலாட்படை 1915 இறுதியிலேயே மெசபொட்டேமியா போன்ற முனைகளுக்கு மாற்றப்பட்டிருந்தது. ஆனால் இந்தியக் குதிரைப்படைப் பிரிவுகள் பிரான்ஸில் தங்கி, 1917 நவம்பர்-டிசம்பரில் காம்ப்ரே போரிலும் பங்கேற்றன; 1918 தொடக்கத்தில் அவை பாலஸ்தீன முனைக்கு அனுப்பப்பட்டன. அதே 1917-இல் இந்தியத் தொழிலாளர் படை (Indian Labour Corps) பிரான்ஸ் வந்தது; ஆயுதம் ஏந்தாத பல்லாயிரக்கணக்கான இந்தியர்கள் சாலை, ரயில்பாதை, துறைமுக வேலைகளில் ஈடுபட்டனர்.

ரஷ்யாவின் செய்தி இந்தியாவிலும் எதிரொலித்தது. ஜார் வீழ்ந்ததைக் கொண்டாடி மகாகவி சுப்பிரமணிய பாரதியார் 'புதிய ருஷியா' என்ற பாடலை எழுதினார். 'ஜார் சக்கரவர்த்தியின் வீழ்ச்சி' என்ற துணைத்தலைப்புடன் உள்ள அந்தப் பாடல், 'மாகாளி பராசக்தி உருசியநாட் டினிற்கடைக்கண் வைத்தாள், அங்கே, ஆகாவென் றெழுந்ததுபார் யுகப்புரட்சி' என்று தொடங்குகிறது. இதே ஆண்டு சென்னையில் தன்னாட்சி (Home Rule) இயக்கம் நடத்திய அன்னி பெசன்ட் (Annie Besant) ஜூனில் தடுப்புக் காவலில் வைக்கப்பட்டு, செப்டம்பரில் விடுவிக்கப்பட்டார். 1917 ஆகஸ்ட் 20 அன்று இந்தியச் செயலர் எட்வின் மாண்டேகு (Edwin Montagu) பிரிட்டிஷ் நாடாளுமன்றத்தில் இந்தியாவில் பொறுப்பாட்சியைப் படிப்படியாக உருவாக்குவது (progressive realisation of responsible government) பற்றிய அறிக்கையை வெளியிட்டார். போருக்கு இந்தியா தந்த ஆட்களும் பணமும், தேசிய இயக்கத்தின் அழுத்தமும் அதன் பின்னணியில் இருந்தன.

கட்டுக்கதையும் சான்றும்

கட்டுக்கதை: ஜெர்மன் பணத்தால்தான் லெனின் புரட்சி செய்தார். சான்று: ஜெர்மனி லெனினின் பயணத்தை ஏற்பாடு செய்ததும், போல்ஷெவிக்குகளுக்கு ஏதோ ஒரு அளவில் நிதி போனதும் பல வரலாற்றாசிரியர்களால் ஏற்கப்படுகிறது; அதன் அளவு இன்றும் விவாதத்தில் உள்ளது. ஆனால் போர்ச் சோர்வு, பசி, நிலப் பசி, தற்காலிக அரசின் தோல்விகள் இல்லாமல் வெளிநாட்டுப் பணம் மட்டும் புரட்சியை உருவாக்கியிருக்க முடியாது என்பதே பெரும்பாலான ஆய்வாளர்களின் முடிவு.

கட்டுக்கதை: சிம்மர்மேன் தந்தி மட்டுமே அமெரிக்காவைப் போருக்குள் இழுத்தது. சான்று: தந்தி பொதுமக்கள் கருத்தைக் கொதிக்க வைத்தது உண்மை. ஆனால் அதற்கு முன்பே கட்டுப்பாடற்ற நீர்மூழ்கிப் போரின் அறிவிப்பால் உறவு முறிந்திருந்தது; தந்தியைப் பார்த்த பிறகும் வில்சன் ஏறத்தாழ ஒரு மாதம் தயங்கினார். பிப்ரவரி-மார்ச்சில் அமெரிக்கக் கப்பல்கள் மீது தொடர்ந்த நீர்மூழ்கித் தாக்குதல்கள் முக்கியக் காரணம் என்றும், அவரது முடிவின் துல்லியமான காரணங்கள் இன்றும் வரலாற்றாசிரியர்களிடையே விவாதத்தில் உள்ளன என்றும் அமெரிக்க வெளியுறவுத் துறையின் வரலாற்றுப் பிரிவு குறிப்பிடுகிறது.

கட்டுக்கதை: பிரெஞ்சுக் கலகக்காரர்கள் பெருமளவில் சுட்டுக் கொல்லப்பட்டனர். சான்று: விதிக்கப்பட்ட நூற்றுக்கணக்கான மரண தண்டனைகளில் பெரும்பாலானவை குறைக்கப்பட்டன. பெத்தானின் தீர்வு கடும் தண்டனையைவிட நிலைமைகளை மேம்படுத்துவதிலேயே அதிகம் இருந்தது.

விவாதம்: பாஸ்செண்டேல் தேவையற்றதா? ஆகஸ்ட் இறுதிக்குள்ளேயே பெரிய உடைப்பு சாத்தியமில்லை என்று தெரிந்தும் தாக்குதல் தொடர்ந்ததற்காக ஹேக் கடுமையாக விமர்சிக்கப்படுகிறார் என்று IWM குறிப்பிடுகிறது. மறுபுறம், ஜெர்மனியால் ஈடுசெய்ய முடியாத இழப்புகளை அது ஏற்படுத்தியது என்றும், பிரெஞ்சுப் படை மீளும் வரை அழுத்தத்தைத் திசைதிருப்பியது என்றும் சிலர் வாதிடுகிறார்கள்.

ஒரு பார்வையில்

பிப்ரவரிப் புரட்சி பெட்ரோகிராட், 23 பிப்ரவரி - 2 மார்ச் 1917 (நம் நாட்காட்டியில் 8-15 மார்ச்); ஜார் இரண்டாம் நிக்கோலஸ் பதவி விலகல்
அக்டோபர் புரட்சி 25 அக்டோபர் 1917 (நம் நாட்காட்டியில் 7 நவம்பர்); லெனின், ட்ராட்ஸ்கி, போல்ஷெவிக்குகள்
பிரெஸ்ட்-லிடோவ்ஸ்க் ஒப்பந்தம் 3 மார்ச் 1918; ரஷ்யா உக்ரைன், போலந்து, பால்டிக் பகுதிகள், ஃபின்லாந்தை இழந்தது
அமெரிக்கப் போர் நுழைவு கட்டுப்பாடற்ற நீர்மூழ்கிப் போர் (1 பிப்ரவரி); சிம்மர்மேன் தந்தி வெளியீடு (1 மார்ச்); போர் அறிவிப்பு (6 ஏப்ரல் 1917)
பிரெஞ்சுக் கலகங்கள் மே-ஜூன் 1917; சுமார் 550 மரண தண்டனைகள், நிறைவேற்றம் சுமார் 50 அல்லது குறைவு (மதிப்பீடுகள் மாறுபடும்)
பாஸ்செண்டேல் (மூன்றாம் யிப்ரே) 31 ஜூலை - 10 நவம்பர் 1917; நேசநாடுகள் 2.5-3.2 லட்சம், ஜெர்மனி சுமார் 2-2.2 லட்சம் இழப்புகள் (IWM, மதிப்பீடுகள்)
கபொரெட்டோ 24 அக்டோபர் 1917 முதல்; இத்தாலி பியாவே வரை பின்வாங்கல்; சுமார் 2.5-3 லட்சம் போர்க் கைதிகள்
இந்தியத் தொடர்பு காம்ப்ரேயில் இந்தியக் குதிரைப்படை; இந்தியத் தொழிலாளர் படை பிரான்ஸில்; மாண்டேகு அறிக்கை (20 ஆகஸ்ட் 1917); பாரதியின் 'புதிய ருஷியா'

அடுத்த பகுதி

பகுதி 13-இல் ஐரோப்பாவை விட்டு மத்திய கிழக்குக்குச் செல்வோம்: மெசபொட்டேமியா, பாலஸ்தீனம், அரபுக் கிளர்ச்சி. குட் அல்-அமாராவின் முற்றுகை முதல் பாக்தாத், ஜெருசலேம் வீழ்ச்சி வரை இந்திய ராணுவம் ஆற்றிய பெரும் பங்கையும், 'அரேபியாவின் லாரன்ஸ்' பற்றிய கதைகளில் எது உண்மை என்பதையும் பார்க்கலாம்.

மூலங்கள்

படம்: ஃபிராங்க் ஹர்லி (Frank Hurley), 'யிப்ரே அருகே ஷாட்டோ வனத்தில் மரப்பலகைப் பாதையில் ஆஸ்திரேலியப் பீரங்கிப் படை வீரர்கள், 29 அக்டோபர் 1917' (AWM E01220), பொதுக் களம் (Public domain, PD-AustraliaGov), விக்கிமீடியா காமன்ஸ்